| Omhoog |
De pompoen : een kennismaking |
|
| Herkomst | |
| Meloen,pompoen, komkommer, ... alle
behoren ze tot de Cucurbitaceae. Deze komkommerachtigen behoren tot een
plantenfamilie van ongeveer 100 geslachten en zo'n 850 soorten. De Cucurbita (latijn voor pompoen) is afkomstig uit tropisch Amerika waar hij als voedselplant ontdekt werd door de Indianen. Na de ontdekking van Amerika wordt hij in Europa ingevoerd. Ons woord pompoen komt dan weer van het Oud-Franse 'pompon' afgeleid van het Latijnse woord 'pepo'. Op zijn beurt is het afkomstig van het Griekse 'pepoon' wat zoveel betekent als gekookt, gestoofd of zo men wil door de zon gerijpt. |
|
De belangrijkste pompoensoorten |
|
| Van alle groepen in het groenterijk
hebben alleen pompoenen zo'n veelheid aan vormen, grootte en kleur. Ze
variëren van perfect rond en glad tot groot en wrattig; in maat
verschillen ze van 6 cm doorsnede en maar een paar gram wegend, tot 1,5
meter doorsnede met een ontzagwekkende 400 kilo. De kleuren zijn roomwit
tot geel tot oranje-rood met alle nuances van groen tot zwart en
metallicblauw. Er zijn ongeveer 25 soorten die gelet op een grote variatie aan kenmerken elk op hun beurt verschillende rassen tellen. Onder de eetbare variëteiten zijn er 3 soorten van belang : - De cucurbita pepo of de zomerpompoen Deze snelstgroeiende soort is uitgebreid en omvat ook de groepen als de courgettes, spaghetti- pompoenen en sierkalebasjes. Het vruchtvlees is in het algemeen licht van kleur, variërend van wit tot zachtgeel. Voor het gebruik in de keuken moeten ze jong geplukt worden. Hoe kleiner hoe beter ! De smaak van jonge vruchten is zacht en notig. Ook de Engelse naam 'Summer squash', afkomstig van het Noord-Amerikaanse indianenwoord 'asquash' betekent rauw gegeten of ongekookt. Sommige rassen zijn volgroeid wel eetbaar en houdbaar (2-tal maanden). Denken we aan de Acorn-pompoenen en spaghettipompoenen. De oranje Halloweenpompoenen (bv Ghost Rider, Tom Fox) zijn eenmaal rijp en uitgehard niet zo lekker maar wel zeer decoratief. Enkele namen : Ghost Rider, Baby Boo, Sweet Dumpling en allerhande Sierkalebassen, ... - De cucurbita moschata of de muskaatpompoen Het oranje vruchtvlees is stevig en heeft een hoge voedingswaarde. De smaak is zoet. De vruchten zijn platrond en sterk ingekerfd of van wiggen voorzien. Vele muskaatpompoenen zijn groen in een jong stadium maar worden later leerachtig bruin. Een dauwachtige waslaag op de schil verzekert de vruchten van een lange houdbaarheid. Soms een jaar of langer ! Uitzondering vormen de 'Butternut-types' die okerkleurig en langwerpig zijn met een buikje aan de basis. Enkele namen : Butternut, Futsu Black, Musquée de Provence, ... - De cucurbita maxima of de winterpompoen Het geeloranje vruchtvlees is dik en vast van structuur en nootachtig van smaak. Omdat ze minder zoet zijn dan de muskaatpompoenen zijn ze ideaal te gebruiken in hartige gerechten en soepen. Hun kleuren zijn enorm gevarieerd ; rood,oranje, grijs-blauw, donkergroen tot bijna zwart. Ook vorm en gewicht zijn uiteenlopend; van glad en rond tot geribbelde peervormigen. Van een paar honderd gram tot flinke jongens van 25 kilo. Enkele namen : Queensland Blue, Blue de Hongrie, Hubbard-types, Hokkaïdo-types (Uchiki-Kuri en Golden Delicious), de Assepoester (Rouge Vif d'Etampes), |
|
De voedingswaarde |
|
| De voedingswaarde en de hoeveelheid
mineralen en vitaminen zijn bij elk ras verschillend. Algemeen bevat de pompoen weinig calorieën ( 35 Kcal per 100 gram voor de muskaat en winter- poenen), vezels en een hoge verzadigingsgraad. Opvallend is het hoge gehalte vitamine A. Vitamine A heeft een veelzijdige functie : - speelt een rol in de vernieuwing van de cellen, heeft een sterke ontgiftende werking en verhoogt alzo de weerstand tegen infecties. - is onontbeerlijk in het dagelijkse menu en vervangt wortels en abricozen maar ook groene groentes (brocolli, spinazie, ...) |
|
Handige tips |
|
| - Een hele pompoen blijft maandenlang
goed mits hij bewaard wordt in een omgeving waar de temperatuur niet lager is dan 6 à 8 graden. Op koelere plaatsen zal de pompoen rotten. - Plakken pompoen moeten binnen de 3 à 4 dagen gegeten. Liefst in de koelkast te bewaren anders op een donkere plaats; de vitamine A waaraan de vrucht zeer rijk is wordt afgebroken in het licht. - Bereid vruchtvlees kan in de vriezer bewaard worden en kan als basis dienen voor verdere bereidingen (puree, taarten, vullingen, ...). - Een hele pompoen met een mes opensnijden is een hele klus. De beste manier om een pompoen open te maken, is door hem op de grond te laten vallen (buiten en niet in de keuken). Hij zal in tweeën breken. bron : De Pompoen, Arneo Nizzoli Het complete pompoenenboek, Vicky Stork Pompoenen & Kalebassen, Caroline Boisset |
|